Grape Stomping

The sweet and dizzying aromas of freshly crushed concord grapes filled Union Square today, as dozens of discalced shoppers participated in the annual New York State grape-stomping demonstration. I was reminded of this unforgettable episode of I Love Lucy in which Lucy, hoping to "soak up local color" goes grape stomping at a vineyard. Watching it again today, I am impressed anew with Lucy's comic virtuosity. Every part of her body is working; she does not have one unfunny muscle.
But so much of the effect is in the sadness of the story; it is really a shame that she falls out with her vat-mate, and she will be too purple to appear in the movie role she so desires.

The grape guys advised me to go slow and try to find the whole berries. It is very satisfying when you get one. Wine grapes are nature's bubble wrap. Ah, bubble wrap.



Oh yes. Don't let the season go by without trying grape pie.

Honey at Lavra

Buckwheat Honey, acacia honey, clover honey, and several I could not identify. Does anyone know what the almost white honey is? I never saw that before.

The Lavra Monastery in Kyiv, established in 1029, is the cradle of Orthodox Civilization in Europe. There is an enormous campus of churches, belfries, and cloisters, all almost as gorgeous as this. Breathtaking.
Immediately outside the complex is a market where you can get icons, many varieties of local honey, honey infused with hazelnuts, pinenuts, and fruit, and honey wine. The wine is sweet and sour. It is much stronger than it seems to be at first. The winemaker was very sweet, as is perhaps appropriate. He kept wanting to top up our glasses.
I could not bring any honey home, because even without the current ban on any liquid in hand-baggage, it would really be just too much of a provocation to the evil eye to pack honey. I mean, that would just be asking for it, you know what I mean?

דער צענזוס 2

קאַריקאַטור פֿון פּאָנטש (Punch) 1891

(המשך פֿון אַ פֿריערדיקן בלאָג־אײנס)

דער אינטערװיו איז װײַטער געגאַנגען און איך האָב אָנגעהױבן פֿילן זיך אַ ביסל אומבאַקװעם. דער צענזוס־צײלער װײסט שױן צו פֿיל.

שפּעטער איז ער געקומען צו אַ פֿראַגע מיט װאָס איך בין געװען זײער צופֿרידן׃

–צי רעדטסטו אַנדערע שפּראַכן אין דער הײם, חוץ ענגליש?

–יאָ , זאָג איך, שטאָלץ װי אַ דעמב, איך רעד ייִדיש.

–נײן, זאָגט ער, דו רעדטסט נישט אין דער הײם ייִדיש.

–איך רעד יאָ אין דער הײם ייִדיש, בין איך געבליבן בײַ מײַנס,

–מיט אַ יאָר צוריק איז געװען בײַ מיר צו גאַסט אַ מײדל מיט װעמען איך האָב גערעדט נאָר ייִדיש. ייִדיש איז געװען אונדזער אײנציקע שותּפֿותדיקע שפּראַך.

–נו, זאָגט ער, דו װילסט נישט הערן מײַן מײנונג.

–אַדרבא, זאָג איך, װאָלט איך זײער געװאָלט הערן דײַן מײנונג.

–דו דאַרפֿסט פּרוּװן מיך פֿאַרשטײן, זאָגט ע. איך װױן אין ברוקלין, און די מענטשן װאָס רעדן דאָרטן ייִדיש זענען שלעכטע מענטשן, טאַקע װאָס שלעכט הײסט.

–איך מוז אָפּפֿרעגן די טענה אַז דאָס איז אַ פֿאַנאַטישער און פֿאָראורטלטער פּסק־דין, זאָג איך. װאָס האָסטו צו די הײמישע ייִדן?

–װאָס האָב איך צו זײ? װאָס האָב איך נישט צו זײ? זײ זענען רײנע גנבֿים. אַ שטיקל האַמבורגער װעלן זײ נישט פֿאַרזוכן, חלילה, אָבער זײ װעלן אײַך באַגאַזלענען ביזן לעצטן גראָשן.

עס איז שױן געװען זײער שפּעט, און איך האָב שטאַרק געװאָלט אַז דער אונגליקלעכער בחור זאָל שױן אַװעק, אָבער איך האָב אים נישט געקאָנט לאָזן גײן. איך מוז אים ראַטעװען די נשמה, עפֿענען אים די אױגן, סײַ װעגן ייִדיש, סײַ װעגן ייִדן. װאָס קאָן איך אים װײַזן, ער זאָל פֿאַרשטײן װאָס אײסט ייִדיש? װאָס װאָלט סטוטשקאָװ געטאָן? איך האָב אים געגעבן אַ קאַטאַלאָג פֿון מײַן אוניװערסיטעט.

–איך פֿיר אַ קולינאַרישע רײַזע קײן ברוקלין יעדער זמן. איך האָף דו זאָלסט מיטקומען, זען פֿרומע ייִדן מיט פֿרישע אױגן.

מיט אַ צוזאָג זיך צו פֿאַרשרײַבן אין מײַן קורס, איז ער אַװעק אין דער נאַכט אַרײַן.

דער צענזוס 1

מיט אַ יאָר־אַכט צוריק האָט דאָס טירגלעקל בײַ מיר אַ קלונג געטאָן. סקאָצל קומט. דער צענזוס צײלער האָט מיך סוף־כּל־סוף דערטאַפּט. די מוראדיקע שעה איז געקומען. . .

אפֿשר דאַרף איך דאָ געבן אַ פּאָר װערטער מעשׂה־הקדמה׃

אַלע צען יאָר מאַכט מען אין די פֿאַראײניקטע שטאַטן אַ צענזוס. אַלע מוזן אַרײַנשיקן פֿאָרמעס מיט זײער סטאַטיסטיק. ס'רובֿ מענטשן באַקומען קורצע פֿאָרמעס װאָס פֿרעגן נאָר דעם נאָמען, אַדרעס, אאַ"װ. די װעלט פֿרעגט אַ שאלה׃ אױב זײ שיקן שױן די פֿאָרמעס, צי װײסן זײ װער מען איזון װוּ מען װױנט, צי נישט? אַ קלײנער פּראָצנט מענטשן אָבער, באַקומען די לאַנגע פֿאָרמעס–גאַנצע ביכעכעלעך אין װעלכע מע מוז שרײַבן אַ חומש מיט רש"י מיט אַלע קלײנע פּיטשעװקקעס.

אין דעם יאָר, 2000, בין איך געװען, בעװנותינו הרבים, אײנע פֿונעם עם־סגולה װאָס האָבן באַקומען די לאַנגע פֿאָרמעס. איך בין אױך געװען, מישטײנס געזאָגט, אײנע פֿונעם עם־קשה־עורף װאָס האָבן נישט אַרײַנגעשיקט זײערע פֿאָרמעס צו דער צײַט.

אָט קומט צו מיר דער צענזוס־צײלער. איך האָב אים אַרײַנגעבעטן און אים געגעבן אַ קאַלטן טרונק. אױב מען װיל נישט, מוז מען נישט אַרײַנלאָזן די צײלערס. לױטן געזעץ, קאָן מען מאַכן דעם גאַנצן אינטערװיו אין קאָרידאָר. איך האָב געקאָנט זען, אָבער, אַז דער נעבעכדיקער בחור האַלט שױן אין אַװעקשטאַרבן פֿון דער היץ.

די ערשטע פּאָר פֿראַגעס זענען געװען די גרינגסטע׃ װאָס איז מײַן נאָמען, װי אַלט בין איך, אאַ"װ. ביסלעכװײַז, אָבער, איז מען געקומען װוּ דער הונט ליגט באַגראָבן.

ער האָט, למשל, אױסגעקליבן פֿאַר מיר מײַן ראַסע.

–דו ביסט װײַס, האָט ער געזאָגט.

–נײן, האָב איך געזאָגט, דאָס איז נישט ריכטיק פֿון אַ היסטאָרישן קוקװינקל. איך האָב געזען די װיזעס פֿון װען מײַנע קרובֿים האָבן אימיגרירט, און דאָרטן שטײט אַז זײער ראַסע איז די „העברײיִשע“. אין אַלע תּקופֿות האָט מען געהאַלטן ייִדן פֿאַר אַ באַזונדערע ראַסע.

–אָבער קוק אױף זיך, זאָגט ער, עס איז קלאָר װי דער טאָג אַז דײַנע עלטער־עלטערן האָבן זיך פױסגעמישט מיט װײַסע מענטשן.

–נישט אין דעם גײט עס! האָב איך אױסגעפּלאַצט.

איך האָב אָבער קאַפּיטולירט און געזאָגט ער מעג שרײַבן װאָס ער װיל.

די גױיִשסטע שטאָט

װי פֿריער דערמאָנט, בין איך געװען אין קאַנאַדע, אָדער ערגעץ אַזױנס, מיט אַ װאָך צוריק. קעבעק־שטאָט איז גוט שײן, אָבער זי איז װײַט די גױייִשסטע שטאָט אױף דער װעלט. עס איז שװער צו זאָגן דװקא פֿאַר װאָס, אָבער אַ געדכטע גױישקײט דעקט אַלצדינג צו. אין האָטעל, למשל, אַמשטאָט אַ ביבל, האָבן זײ נאָר דעם קריסטלעכן טעסטאַמענט.

איך האָב שױן געהאַט געהערט אַז מען טאָר נישט שמײכלען אױף דער גאַס, אָבער איך קען זיך נישט אײַנהאַלטן, און עס האָט מיך אַ ביסל דערשראָקן װי די מענטשן האָבן צו מיר געקרימט די פּנימער, אָבער דאָס מאַכט מיר נישט אױס. נאָר אײן איבערלעבונג איז געװען טאַקע שרעקלעך. איך בין אַרײַן אין אַ קלײנעם געשעפֿטל אין דער אַלטער שטאָט, און װען די פֿרױ האָט אַ קוק געגעבן מײַן קרעדיט קאַרטל האָט זי זײער מיאוס געקרימט דאָס פּנים און געזאָגט „זשאַק–א–נער–איץ—זזזעט איזזז נאַט אַן אינגלעששש נײם” מיר איז פֿינסטער געװאָרן פֿאַר די אױגן, און איך האָב אױסגעשריגן אַז עס איז יאָ אַן ענגלישער נאָמען, נישט װײַל מײַן נאָםמע איז אַן ענגלישער, נאָר צוליב דעם װאָס אױסן איז זי געװען אַז ייִדן האָבן נישט קײן רעכט צו זײַן בירגער אין ערגעץ נישט, נישט אין קעבעק, נישט אין קאַנאַדע, און נישט אין קײן לאַנד אױף גאָר דער װעלט, און איך האָב געװאָלט ענטפֿערן אַז אין אַמעריקע האָבן זײ יאָ אַזאַ רעכט.

אונדז האָבן מיר זיך סײַ װי סײַ גוט פֿאַרבראַכט. איך האָב ליב געהאַט די אַרטישאָקן אין גאַס, און דעם פֿאָנטאַן פֿון באָרדאָ מיט שײנינקע זשאַבקעלעך.

אַלץ װאָס אונדז האָבן מיר געגעסן איז געװען געשמאַק. איך װעל קײן מאָל נישט פֿאַרגעסן אַ רעטשנע „קרעפּ“ מיט זאַלץ־פּוטער קאַראַםעל. ממש אָפּצולעקן די פֿינגער. איך בין געװען צופֿרידן צו געפֿיןען אַ געזונטערײַ „דער פֿרײלעכער מײער“ און אַ װעגעטאַרישן רעסטאָראַן.

Language and Peas

Don't miss this lovely story over at Language Hat; A parent has difficulty encouraging her young son to learn her native language:

That all changed during a trip to India when Jai was 4. I was sitting with my mother on the floor, shelling peas. As we were laughing and talking, Jai wandered over, picked up a pea pod with great curiosity and asked what it was. It is mattar, my mother told him. Peas? he wondered. Inside this? He loved the fact that he could open the pod and find a treasure. He opened one, then another and another. He sat still, which in itself was an achievement. He began to listen to us, to ask questions.

The Palate of the Court, As Well As Its Conscience

According to a new book about the Supremes, Justice Souter had never seen or heard of diet Coke before he was nominated to the Supreme Court. Lucky devil he is.

Fresh Pistachios

When I got this amazing dried cantaloupe at Sunflower Market in Queens, I also got these fresh pistachios, The husks are easily removed and the tender kernels taste just like pistachios, but more so. I had never seen anything like this before, and I betcha Sweetnicks hasn't either!

זײער אַ גרױסער קאַלעפֿיאָר

צי גענקט עץ די קלײנינקע חנ'עװדיקע קאַלעפֿיאָרקעלע װאָס איך האָב געזען אין בױרקלי מיט אַ פּאָר יאָר צוריק? 30 פֿון זײ װאָלט געװען גלײַך אײנער די־אָ. זײ זעןען אַכט פֿונט אַ הײפֿטל. איך װײס נישט אױף װיפֿל עץ קאָנט זען פֿון בילד די גרײס פֿון די קאַלעפֿיאָרן. די געלע קאַלעפֿיאָרן אױף דער לינקער זײַט זענען רעלאַטיװ נאָרמאַל.

Bumpy Pumpkins of Provence

You have, it seems to me, two choices. You can buy a couple of pounds of peanuts and glue them to the surface of your pumpkin, or you can skip the middleman by getting a Poitron Brodé Galeux d’Eysine.

I am told that this lovely but unconventional surface goes along with a surprisingly powerful flavor. This must be the Ida Lupino of Squash.

אַ קנױליקע דיניע

עץ האָט צװײ ברירות, דאַכט זיך מיר. עץ קאָנט אָדער קױפֿן אַ פּאָר פֿונט סטאַשקעס און זײ צוקלעפּן צו צו ענקערע דיניעס, אָדער קױפֿן להתּחילה אַ פּראָװאָנסאַלער דיניע „בראָדײ גאַלעאו דעזין.“ ד"ה „געשטריקט מיט די שטײנדלעך פֿון עזין“ אוּװאַ!

The Beet that Ate Cincinnati (Borsht, באָרשטש,, Barszcz)

That is one really big beet I got this week. That is a smallish pumpkin, I will admit, but it is not one of those tiny little mini pumpkins. Big Red weighed almost two and a half pounds before peeling and trimming. Stoneledge farm also delivered carrots and cabbage, so it seems like a perfect time to make the first hot borsht of the season, especially now that I am inspired by this beautiful post by Pille at Nami Nami. I will double the recipe (because, you see, I have a very big beet).
For now let me note that this is a regular garden-variety hybrid beet that happens to have some pale spots, and not a chioggia beet. I do not especially care for chioggia beets (I think there may be only one other vegetable that doesn't excite me. Can you guess which?); they are tooth-achingly sweet to me, but why should that be a problem when I love desserts that are unbearably sweet for many other people?

Transparent Things

Viana La Place doesn’t like them, but I am close to the conclusion that everything that gets refrigerated needs to be in a transparent bag or container. If you are going to refrigerate an item in an opaque vessel, you might as well just skip the middleman and throw it on the compost heap right now, because you know that’s where it’s going.

עסן אויף דער ייִדיש-װאָך

װאָסעװער

װאָס שאַט אײַך אַ קאַלטע באָרשטש

„שױן קאַלטע קאַװע!“ האָט מען געזאָגט בײַ אַ חבֿרטע אונדזערער אין דער הײם װען עס איז שױן צו שפּעט, מע קאָן מער נישט פּועלן, אַ ברכה־לבֿטלה. פֿון אַנדערע האָב איך אױך געהערט „שױן קאַלטע לאָקשן“ (יוסף גורי (2002) גיט צו אױך „קאַלטע באַנקעס”) עס קומט מיר פֿאָר אַז פֿון די צװײ אױסדרוקן קאָן מען אַרױסדרינגען אַז ייִדן װאָס רעדן ייִדיש האָבן אַ קולינאַרישע קולטור װאָס האָט אין גאַנצן ניט געװוּסט פֿון כינעזישע לאָקשן מיט קונזשוט (סעזאַם) אָדער קאַלטע קאַװע. אָבער אַ קאַלטער קאַװע קאָן זײַן זײער געשמאַק— דאָ אין ניו־יאָרק װאַרט מען צװאַנציק מינוט אין רײ און באַצאָלט זעקס דאָלאַר פֿאַר אַ „פֿראַפּוטשינאָ“ און קאַלטע סעזאַם־לאָקשן — װאָס דאַרפֿט איר מער?

אַ טײַערע חבֿרטע אונדזערע פֿלעגט זאָגן װעגן אַ נישט־סימפּאַטישן „ער (אָדער זי, געװײנטלעך זי) איז אַ קאַלטע באָרשטש!“ איך פֿאַרשטײ אַז פֿאַר אַ מענטשן, איז קאַלטקײט נישט קײן מעלה, אָבער װאָס איז בעסער װי אַ קאַלטע באָרשטש? אַ באָרשטש פֿול מיט טעם און אַנטיאָקסידאַנטן?

װען איך װאָלט געװאָלט לױבן אַ טײַערן מענטש װאָלט איך אים דװקא געגליכן צו אַ קאַלטער באָרשטש.

איך פֿאַרשטײ, אָבער, אַז קאַלטע באַנקעס טױגן אין גאַנצן נישט.

מאַכט קאַלטע קאַװע

מאַכט קאַלטע לאָקשן

(איך ניץ שױו אַנשטאָט טאַמאַרי גן־עדן (Eden Select) איז צװװישן די בעסטע)

די באַנקע cupping glass used in folk medicine

Guri, Yosef. Vos Darft Ir Mer? (2000 Idiomatic Expressions in Yiddish). Jerusalem: Hebrew University Department of Russian and Slavic Studies, 2002.